Uzmanlar, yaz aylarında kafelerde kullanılan buzların, uygun hijyen şartlarında üretilip muhafaza edilmediği takdirde ciddi sağlık riski oluşturabileceğini söyledi. Dondurma işleminin mikroorganizmaları öldürmediğini belirten uzmanlar, kirli suyla üretilen veya hijyenik olmayan şartlarda saklanan buzların ishal, kusma ve mide-bağırsak enfeksiyonlarına neden olabileceğini ifade etti. Özellikle çocuklar, yaşlılar, gebeler, kronik hastalığı olanlar ve bağışıklık sistemi baskılanmış bireylerin daha dikkatli olması gerektiğini vurgulayan uzmanlar, bu gruplarda ishal ve kusmaya bağlı sıvı kaybının daha hızlı gelişebileceğini ve hastalıkların normalden daha ağır seyredebildiğini ifade etti.
Buzun sadece donmuş su olmadığını doğrudan tüketildiği için bir gıda olarak değerlendirilmesi gerektiğini belirten Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalından Dr. Öğretim Üyesi Mehtap Yücel, “Buzun üretiminden taşınmasına, depolanmasından servis edilmesine kadar tüm aşamalarda gıda güvenliği kurallarına uyulması gerekiyor. Hazır buzlar güvenilir ve denetlenen işletmeler tarafından içme suyu kalitesindeki suyla üretilmişse uygun şartlarda paketlenmiş, taşınmış ve saklanmışsa genel olarak güvenli kabul edilir. Ancak burada risk buzun sadece üretildiği sudan kaynaklanmaz. Buz üretildikten sonra da kirlenebilir. Örneğin buz makinesinin düzenli temizlenmemesi, buz kovasının veya buz küreğinin kirli olması, çalışanların buza çıplak elle temas etmesi ya da buzun açıkta bekletilmesi çapraz bulaşa neden olabilir” dedi.
Toplumda sık görülen yanlış bir düşüncenin, buzun donmuş olduğu için mikropları öldürdüğü yönünde olduğunu belirten Dr. Öğretim Üyesi Mehtap Yücel bunun doğru olmadığını söyledi. Yücel, “Dondurma işlemi mikroorganizmaların çoğalmasını yavaşlatır veya durdurur. Ancak birçok bakteri ve virüsü tamamen yok etmez. Buz eridiğinde bu mikroorganizmalar tekrar aktif hale gelerek enfeksiyonlara neden olabilir. Bu nedenle kafelerde kullanılan buzlarla ilgili en önemli nokta işletmenin genel hijyenidir. Buzun kapalı ve temiz şartlarda saklanması, servis edildikten sonra temiz maşa veya buz küreği kullanılması, buz makinesinin düzenli temizlenmesi, buzun içme suyu kalitesindeki sudan üretilmiş olması gerekir. Ayrıca ambalajlı hazır buz kullanılıyorsa ambalajın sağlam, üreticisinin belli ve uygun şartlarda muhafaza edilmiş olması önemlidir” ifadelerini kullandı.
Temiz olmayan suyla üretilen ya da uygun şartlarda saklanmayan buzların özellikle mide bağırsak sistemi enfeksiyonlarına yol açabileceğini ifade eden Dr. Öğretim Üyesi Mehtap Yücel, “Bu durumda en sık gördüğümüz belirtiler ishal, bulantı, kusma, karın ağrısı, halsizlik ve ateştir. Hijyenik olmayan buzlarda norovirüs, salmonella, shigella veya E.coli gibi mikroorganizmalar bulunabilir. Bunlar özellikle yaz aylarında gıda kaynaklı enfeksiyonların önemli nedenleri arasında yer almaktadır. Çünkü sıcak havalarda hem dışarıdan yiyecek içecek tüketimi artmakta hem de uygun olmayan şartlarda mikroorganizmaların çoğalma riski yükselmektedir. Burada özellikle çocuklar, yaşlılar, gebeler, kronik hastalığı olanlar ve bağışıklık sistemi baskılanmış bireyler daha dikkatli olmalıdır. Çünkü bu gruplarda ishal ve kusmaya bağlı sıvı kaybı daha hızlı gelişebilir ve hastalıklar normalinden daha ağır seyredebilir. Buradaki bir başka önemli nokta da buzun görüntüsünden güvenli olup olmadığını anlayamayacağımızdır. Buzun şeffaf, berrak veya temiz görünüyor olması onun mikrobiyolojik olarak güvenli olduğu anlamına gelmez. Mikroorganizmalar gözle görülemeyen varlıklar. Bu nedenle asıl belirleyici olan buzun hangi sudan üretildiği, nasıl saklandığı ve servis edildiğidir” diye konuştu.
